Kısa cevap: Türkiye'de yaşarken Estonya'da şirket kurmak ve e-Residency ile yönetmek yasal olarak mümkündür. Ancak Türkiye'de vergi mukimiyseniz Estonya şirketinden aldığınız maaş ve temettüler Türkiye'de beyan konusu olabilir. Ayrıca şirketin tüm yönetim kararları fiilen Türkiye'den alınıyorsa, şirketin Türkiye'de vergilendirilmesi riski doğabilir. Bu nedenle yapının baştan doğru kurulması gerekir.
e-Residency'nin en çok yanlış anlaşılan yönü vergidir. "Estonya'da şirket kurdum, Türkiye'de vergi ödemem" düşüncesi çoğu zaman doğru değildir. Bu yazıda temel kavramları sade bir dille açıklıyoruz.
Temel kavramlar
| Kavram | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Vergi mukimliği | Kişinin hangi ülkede tam mükellef sayıldığı; Türkiye'de genellikle yerleşim ve yılda 6 aydan fazla kalış ile belirlenir |
| İş merkezi (yönetim yeri) | Şirketin işlerinin fiilen yönetildiği yer |
| İş yeri / daimi iş yeri | Şirketin başka bir ülkede sabit faaliyet noktası |
| Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması | Aynı gelirin iki ülkede vergilendirilmesini önleyen anlaşma |
Türkiye ile Estonya arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunmaktadır; uygulama detayları için bir mali müşavire danışın.
Senaryo 1: Türkiye'de yaşayan freelancer
AB'li müşterilere hizmet veren bir yazılımcı, Estonya şirketi üzerinden fatura keser. Şirket kârı Estonya'da tutulduğu sürece Estonya'da kurumlar vergisi doğmaz. Ancak yazılımcı Türkiye'de mukim olduğu için şirketten çektiği maaş veya temettü Türkiye'de vergilendirilebilir. Ayrıca tüm iş Türkiye'den yürütüldüğü için iş merkezi tartışması doğabilir.
Senaryo 2: Başka bir ülkeye taşınan girişimci
Girişimci Türkiye'deki yerleşimini sonlandırıp başka bir ülkeye taşınırsa, vergi mukimliği değişebilir. Bu durumda vergi yükü, yeni ülkenin kurallarına göre belirlenir. Estonya'da yaşamak isteyenler için Estonya Startup Vizesi gibi oturum yolları değerlendirilebilir.
Riskleri azaltmak için yapılabilecekler
- Mali müşavir görüşü alın: Hem Estonya hem Türkiye tarafını bilen uzmanlarla çalışın.
- Gelirleri doğru beyan edin: Şirketten aldığınız ödemeleri Türkiye'de beyan etmeyi ihmal etmeyin.
- Şirket kararlarını belgelendirin: Yönetim kurulu kararları ve sözleşmeler düzenli tutulmalı.
- Gerçek ekonomik faaliyet gösterin: Estonya'da yasal adres, muhasebe ve düzenli kayıt tutun.
- Banka ve KDV süreçlerini profesyonelce yönetin: Estonya Vergi Dairesi KDV kayıtlarında şirketin gerçek faaliyetini sorgulayabilir.
e-Residency neyi sağlar, neyi sağlamaz?
- Sağlar: Estonya'da online şirket kurma, dijital imza, uzaktan yönetim
- Sağlamaz: Oturum hakkı, vize, Estonya vergi mukimliği, Türkiye'deki vergiden muafiyet
Sık sorulan sorular
Türkiye'de yaşarken Estonya şirketi kurmak yasal mı? Evet, yasaldır. Önemli olan vergi yükümlülüklerini her iki ülkede doğru yerine getirmektir.
Estonya şirketinden aldığım temettüyü Türkiye'de beyan etmeli miyim? Türkiye'de vergi mukimiyseniz, yurtdışından elde ettiğiniz gelirler genellikle Türkiye'de beyan konusu olur. Kesin durum için mali müşavirinize danışın.
e-Residency bana Estonya'da oturum hakkı verir mi? Hayır. e-Residency yalnızca dijital kimliktir; oturum hakkı vermez.
Sonuç
Estonya şirketi, Türkiye'den çalışan girişimciler için güçlü bir araçtır; ancak vergi planlaması yapılmadan kurulduğunda beklenmeyen yükler doğurabilir. SailVisa, Estonya'da şirket kurulumu sürecinde yerel muhasebe ortaklarıyla birlikte yapınızı baştan doğru kurgulamanıza yardımcı olur. Vergi oranlarının detayı için Estonya vergi sistemi yazımıza göz atın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi veya hukuki danışmanlık yerine geçmez.
